رفتن به محتوای اصلی
شهر تاریخی «بلقیس»

شهر تاریخی «بلقیس»

شهر تاریخی «بلقیس» یکی از بزرگ‌ترین بناهای خشتی و گلی کشور است که در ۳ کیلومتری جنوب غرب شهر فعلی اسفراین واقع است و هرساله تعداد زیادی از گردشگران کشور و جهان برای بازدید از این ساخته دست بشر به این منطقه سفر می‌کنند. برای آشنایی بیشتر با این منطقۀ زیبا با مجله گردشگری آرادسیر همراه شوید

شهر تاریخی «بلقیس» یکی از بزرگ‌تریم بناهای خشتی و گلی کشور است؛ این اثر تاریخی هم‌اکنون در حال مرمت میراث فرهنگی بوده و البته در چند سال گذشته بخش زیادی از این شهر تاریخی مرمت‌شده است. مهم‌ترین اثر باقی‌مانده در شهر تاریخی بلقیس که در حال حاضر در ۳ کیلومتری جنوب غربی اسفراین فعلی واقع‌شده، ارگی هزار و ۲۰۰ ساله است که به آن «نارین قلعه» نیز می‌گویند، نخستین دوره استقرار در ارگ به بعد از حمله مغول به این شهر برمی‌گردد و بعدازاین زمان دو بار در ارگ فعالیت‌های مرمتی و ساخت‌وساز در پیکره آن دیده می‌شود.

تاریخچه

اسفراین کهن (شهر بلقیس) پس‌ازاینکه در دوره صفوی رونق گرفت در سال ۱۷۳۱ میلادی توسط افغان‌ها تخریب شد و ساکنان آن شهر جدیدی را در نزدیکی شهر بلقیس ایجاد کردند.  اسفراین به علت واقع‌شدن در شاهراه ورودی اقوام مهاجر به ایران ازجمله قوم مغول، ازبک‌ها، افغان‌ها و در طول قرون اسلامی بارها مورد تجاوز و تخریب این اقوام قرارگرفته و دوباره با کوشش مردم سخت‌کوش این دیار سر از خاک برافراشته و شکوفایی خود را بازیافته است. این کهندژ که اصلی‌ترین قسمت باقیمانده از شهر تاریخی «بلقیس» محسوب می‌شود دارای ۲۹ برج بوده که ارتفاع هرکدام از آن‌ها حدود ۱۱ متر است و این ۲۹ برج از هر سو با خندق احاطه‌شده‌اند.

در کاوش سال ۸۶ در شهر بلقیس سفال‌هایی شبیه سفال‌های نیشابور قدیم کشف شد که به سفال‌های مرو و سمرقند شباهت زیادی داشت و احتمال وجود تمدن در قرون دوم هجری را در این منطقه قوت می‌داد. فضای داخلی قلعه با حفاری‌های قاچاق به‌کلی مضطرب شده و فقط از این ارگ بزرگ که زمانی دارای سه‌طبقه فضای معماری بوده تنها یک پوسته گلی باقی‌مانده است. در محدوده حصار شهر آثاری از قبیل بقعه شیخ آذری شاعر قرن نهم در زمان شاهرخ تیموری مشاهده می‌شود و همچنین راسته‌بازار در بخش میانی شهر و باروی شهر نیز از دیگر قسمت‌های این شهر محسوب می‌شوند.

محل معروف این شهر تپه منار است که با توجه به نوشته‌های مورخین، جغرافی‌نویسان و نیز کاوش‌های باستان‌شناختی احتمالاً محل مسجد و دارالاماره اسفراین در دوره بعد از مغول بوده که بخش‌هایی از آن مورد کاوش قرارگرفته است. همچنین بنای کاروانسرای تیموری در بخش غربی شهر و مجموعه‌ای از یخدان‌ها متعلق به دوره صفویه که هر دو این‌ها در حاشیه روستای جوشقان قرار دارند را می‌توان از بناهای این شهر تاریخی محسوب کرد. این شهر از یک مجموعه آثار شامل بقایای ارگ و خندق پیرامون آن، شارستان شامل: برج و بارو، مقبره شیخ آذری، ویرانه‌های معروف به منار تپه (مسجد جامع)، کوره سفالگری، آب‌انبار، بازار، کاروانسرا، بنای معروف به یخدان‌ها و یک گورستان وسیع در نزدیک دروازه شرقی تشکیل‌شده است.

سالم‌ترین و همچنین برجسته‌ترین اثری که بر بقایای شهر بلقیس برجای‌مانده، ‌ارگی است که دارای ۲۹ برج به ارتفاع حدود ۱۱ متر است و جزو بزرگ‌ترین قلعه‌های باستانی ایران است. این قلعه سازه بزرگ خشتی و چینه‌ای و وسعتی حدود ۵۱ هزار مترمربع دارد و همچنین در اطراف ارگ یک خندق وسیع وجود دارد که نفوذناپذیری قلعه را دشوارتر می‌ساخته است. از لحاظ قدمت استناد به متون تاریخی در قبل از اسلام‌آباد و شکوفا بوده و در سال ۳۱ هجری توسط مسلمانان فتح می‌شود و طبق یافته‌های باستان‌شناختی قدیمی‌ترین استقرار در این شهر تاریخی که تاکنون شناسایی‌شده مربوط به اواخر دوره ساسانی – صدر اسلام است و زندگی در آن تا پایان دوره صفوی به‌طور مداوم جریان داشته است.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بازگشت به بالا
جستجو